تبلیغات
ایران مقاله - دریای خزر

ایمیل مدیر:ali_Asd314 @yahoo.com تلفن موبایل نویسنده:09373775330


Admin Logo
themebox Logo



تاریخ:سه شنبه 28 اردیبهشت 1389-01:52 ب.ظ

نویسنده :علی قوامی

دریای خزر

 

درادامه مطلب

دریای خزر
Caspian Sea from orbit.jpg
مساحت ۳۷۰٬۰۰۰ تا ۴۲۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (با توجه به عوامل متغیر)[۱]
مجموعه خطوط ساحلی ۶۵۰۰ کیلومتر[۲]
متوسط عمق ۱۸۴ متر[۳]
کشورهای ساحلی Flag of Iran.svg ایران
Flag of Russia.svg روسیه
Flag of Turkmenistan.svg ترکمنستان
Flag of Kazakhstan.svg قزاقستان
Flag of Azerbaijan.svg جمهوری آذربایجان

دریای کاسپین، دریای مازندران یا دریای خزر دریاچه‌ای است که از جنوب به ایران، از شمال به روسیه، از غرب به جمهوری آذربایجان و ازشرق به جمهوری‌های ترکمنستان و قزاقستان محدود می‌شود. به دلیل این که بزرگترین دریاچه جهان است آن را دریا نیز می‌نامند.

از منابع مهم این دریا؛ ذخایر نفت و گاز موجود در زیر بستر دریا و همچنین انواع ماهیان خاویاری را می‌توان نام برد.

 

 نام‌های دریای خزر

به دلایل مختلف تا به اکنون نام‌های متفاوتی در زبان‌های مختلف به‌روی این دریا گذاشته شده‌است. در زمان قدیم، دریا را به نام اقوامی كه در ساحل آن زندگی می‌كردند، نام می‌گذاشتند؛ مثلاً طبرستانی‌ها، گرگانی‌ها یا هیركانی‌ها در قدیم در كنار این دریا بوده‌اند. به همین دلیل، اسم این دریا به نام‌هایی مانند هیركانی‌ها، طبرستان یا دریای پتوران شناخته می‌شده است. همچنین دریای گیلان، دیلم، آلبانی‌ها در قفقاز و دریای كاسپی نیز به این نام‌ها نامیده شده‌اند.

 دریای کاسپین

دریای کاسپین یا کاسپی:نام ایرانی "كاسپی" نیز در دانش جغرافیای جهانی به عنوان نام اصلی دریای شمال ایران شناخته شده است.[۴] کاسپین خود از نام قوم آریایی کاسپی (یا کاسّی) [۵] گرفته شده‌است که ابتدا در کرانه‌های غربی تا جنوب غربی آن ساکن بوده‌اند و به تدریج تا کرانه‌های جنوبی آمدند. پژوهش های جدیدی که درباره‌ی ژنتیک مردمان ساکن جنوب این دریا شده، گواهی بر این ادعاست که مازندرانی ها و گیلانی ها (که جوامع مردم‌شناسی در جهان ایشان را به نام کاسپین می‌شناسند) از نوادگان مردمی هستند که از غرب این دریا آمده اند [۶]. کاس‌ها که به نوعی مادر-قوم مردمان جنوبی و غربی این دریا محسوب می‌شوند، خود به دو دسته‌ی کاس‌سی‌ها و کاس‌پی‌ها تقسیم می‌شدند. «سی» در زبان گیلکی به معنی صخره (مثال: در سی‌پورد و سی‌بون و...) و «پی» به معنی جلگه است و به این صورت کاس‌های ساکن جلگه کاس‌پی‌ها نام گرفته‌اند.[۷] وجود شهری به نام دروازه‌ی کاسپین (یا دربند) در باب ورودی مملکت باستانی تبرستان (که هم اکنون در استان تهران قرار دارد) گواهی دیگر بر این ادعاست. نام‌های کاشان و قزوین نیز مؤید این موضوع اند.[۸] در زبان گیلکی، واژه‌های پایان‌یافته با حرف /i/ با آوای /en/ جمع بسته می‌شوند و از این جهت، کاس‌های ساکن در جلگه در زبان گیلکی به صورت کاس‌پی‌ئن (käspien)تبدیل می‌شود.[۹] در واقع، واژه‌ی کاسپین، برخلاف تصوراتی که آن را نامی انگلیسی یا صورت یونانی شده‌ی «کشوین» می‌دانند، نامی گیلکی می‌باشد.[۱۰]

برتولت - یكی از بزرگ‌ترین خاورشناسان جهان - در نوشته‌هایش، "كاسپ" را جمع "كاس" خوانده و نوشته است، اسم این قوم "كاس" بوده است. در گیلان هنوز هم این نام مانند "كاس آقا" و "كاس خانوم" برای افراد سفیدرو وجود دارد. این اصطلاح هنوز در گیلكی وجود دارد. همچنین در متون جغرافیایی جهان در نوشته‌های استرابو، هرودت و دیگران، نام هیركانی‌ها و كاسپی وجود دارد. در بررسی‌ها و مطالعات انجام‌شده، به این نتیجه رسیدم كه نام "هیركانی‌ها" را مردمی كه در شرق این دریا زندگی می‌كردند، بیش‌تر به‌كار می‌بردند و مردمی كه در غرب این دریا زندگی می‌كردند، نام "كاسپی" را بیش‌تر استفاده می‌كردند. به همین دلیل، در متون دوره اشكانی - از جمله نوشته استرابو - هر دو نام "هیركانی‌ها" و "كاسپی" دیده می‌شود و در عین حال، نقشه‌های جغرافیایی این را نشان می‌دهند.

به اعتقاد عنایت‌الله رضا نام "كاسپی" یا دیگر نام‌های قدیمی دریای شمال ایران به دریای خزر یا دریای مازندران توسط برخی مترجمان به اشتباه به فارسی ترجمه شده است. او می گوید: "در ترجمه فارسی تعدادی از كتاب‌ها و نوشته‌ها، در برخی كتاب‌ها وقتی به نام مازندران برخورد می‌كنیم، با مراجعه به منبع اصلی متوجه می‌شویم، مترجم نام مازندران یا خزر را به‌جای نام كاسپی، طبرستان یا هیركانی آورده است. درحالی كه در هزاره دوم پیش از میلاد اصلاً خزرها وجود خارجی نداشتند. وقتی قومی وجود خارجی ندارد، به چه دلیلی كاسپی، خزر نوشته می‌شود؟ این كار سبب گمراهی خواننده می‌شود." به اعتقاد او "كاسپین"، اصطلاحی است كه فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها برای دریای شمال ایران به‌كار می‌برند و ایرانیان نیز به غلط آن را "كاسپین" می‌نامند. "كاسپین" چون با پسوند توسط انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها گفته می‌شود، "كاسپین" بیان می‌شود، درحالی كه اگر بخواهیم با پسوند فارسی "كاس" را تلفظ كنیم، به دلیل گرفتن "یای نسبت" باید "كاسپی" بگوییم، همان‌گونه كه بقیه كشورها این دریا را با پسوند خود بیان می‌كنند. به گفته او، نام دریای "كاسپی" در زبان یونانی Kaspia Thalassa، لاتینی Mare Caspitum و انگلیسی Caspian Sea است. او با بررسی‌هایی كه انجام داده، به این نتیجه رسیده است كه به‌طور كلی دو نام "هیركانی‌ها" و "كاسپی" را باید اساس بگیرد. رضا وسیع نبودن گستره اقوام شرقی ایران برای نگه‌داشتن نام "هیركانی‌ها" و تبدیل این نام در عربی به "جرجانیه" را از دلایل متروك شدن نام "هیركانی" در متون جغرافیایی غربی می داند و معتقد است به همین دلیل، نام "هیركانی" جای خود را به نام اصلی دریای شمال ایران، یعنی "كاسپی" داد.[۱۱]

 دریای تپورستان

دریای مازندران یا تپورستان (تبرستان): در اسنادی که در مؤسسات تاریخ‌شناسی روسیه است آمده که نوجین زیس در قرن دوازدهم نوشته است که ایرانیان این دریا را قرن‌ها دریای تبرستان می‌خواندند، ولی چون واژه‌ی مازندران میان بومیان تبرستان جایگزین گشته، آن را دریای مازندران می‌خوانند [۱۲]، همچنین در میان دانشمندان قرون پس از اسلام دریای مازندران به روی نقشه‌ها ثبت می‌گشته [۱۳]، گذشته از آن نام دریای تبرستان به دلیل مجاورت دولت تبرستان به آن بوده‌است، نام‌های جرجان، ساری، خراسان، گیلان که زمانی بر روی این دریا بوده‌است، همگی به مناطقی از تبرستان باستانی (که مازندران امروزی باقیمانده‌ی آن است) برمی‌گردد[۱۴]. به اعتقاد عنایت‌الله رضا، اصلاً سرزمین شمال ایران، در طول تاریخ نام مازندران نداشته، بلكه نخست "تپوران" و بعد‌ها در دوره اسلامی "طبرستان" نامیده می‌شده است. درحالی كه مازندران نام ناحیه‌ای در شرق سیستان در شمال هند و در نزدیك ناحیه رود سند بوده است. مأخذ قدیمی‌تری مانند "معجم البلدان" یاقوت حموی در این‌باره به صراحت می‌نویسد: "من بسیار تلاش كردم تا ببینم نام مازندران از كجا بر این ناحیه در شمال ایران وجود داشته و هرچه گشتم، دلیلی بر این كار پیدا نكردم. معلوم است كه این نام، نوساخته است." همچنین در كتاب "تاریخ طبرستان"، ابن اسفندیار نیز می‌گوید: "نام محدث است." به اعتقاد او بدین ترتیب نام دریای مازندران به عنوان نخستین نام برای دریای شمال ایران منتفی است.[۱۵]

 دریای خزر

دریای خزر: خزر نام قومی است که در بین شمال غربی دریا و دریای سیاه سکونت داشتند و به دین یهودیت گرویده بودند. بنای استحکامات بزرگی چون شهر دربند یا (باب الابواب) در شمال قفقاز در عهد ساسانیان ، که برای جلوگیری از حملات خزران صورت گرفت، هنوز پا برجاست. رواج امروزی دریای خزر به طور کلی به زمان اشغالگری روس‌ها در دوره قاجاریه [۱۶] و کوتاه سازی دست ایرانیان [۱۷] از این دریا برمی‌گردد. (منبع: کتابخانه دیجیتالی دید) به اعتقاد عنایت‌الله رضا، "خزران"، قومی بودند كه در زمان خسرو انوشیروان در قرن ششم میلادی از بقایای آن‌ها به ناحیه شمال قفقاز آمدند و به‌طور كلی در منطقه بخش وسطا و جنوبی رود ولگا زندگی می‌كردند و این، هیچ ربطی به دریای شمال ایران نداشته و فاصله قوم خزر تا این دریا بسیار زیاد بوده است. او با اشاره به بررسی‌هایش برای پی بردن به دلیل نام‌گذاری دریای شمال ایران به نام خزر و آوردن اسم خزر در متون عربی، معتقد است: "در بررسی‌هایم در متون قدیمی متوجه شدم، تا قرن چهارم هجری قمری اصلاً نام خزر بر دریای شمال ایران گذاشته نشده است. مثلاً در كتاب "خوارزمی" و سفرنامه "ابن فضلان" اصلاً اسمی از خزر نیست. در دوره بنی‌امیه كه حاكمان عرب، قفقاز را گرفتند، گروه مقابل خزر كه با رم شرقی و بیزانس متحد بود، هنوز به‌طور كامل شكل نگرفته بود و غارتگری می‌كرد؛ از طریق رود كر به عرب‌ها حمله كرد. عرب‌ها به این دلیل كه آن‌ها از رود كر حمله كردند، گمان كردند، از دریا به این رود آمده‌اند، پس استنباط كردند كه گویا این دریا، دریای خزر است. به همین دلیل، آن را بر مبنای گفته‌ها، "بحر الخزر" نامیدند؛ درحالی كه این نام را بر چند دریای دیگر نیز گفته‌اند. در متونی كه ما به زبان عربی مشاهده می‌كنیم، اصلاً نام خزر را تا قرن چهارم هجری قمری نمی‌بینیم." نام خزر برای نخستین بار در كتاب "حدود العالم" و در كنار نام دریای جرجان، طبرستان و دیگر نام‌ها ذكر شده، ولی هیچ دلیلی بر این‌كه این دریا "خزر" گفته شود، وجود نداشته است. اما در متون اسلامی و غربی قدیم، دو نام قدیم و مشهور "هیركانی‌ها" یا "گرگان" كه بعدها در دوره اسلامی عرب‌ها آن را "جرجانیه" نامیدند و "كاسپی" وجود دارد.[۱۸]

 دریای قزوین

دریای کشوین (قزوین): بر پایه‌ی دیدگاهی دیگر قزوین و کاسپین به ترتیب عربی‌شده و یونانی‌شده‌ی نام باستانی آن کشوین می‌باشد. این نام امروزه از سوی کشورهای عربی به شکل بحر القزوین به کار می‌رود. در زبان اردو نیز این دریا به نام بحیره قزوین خوانده می‌شود.

حصار دربند در قفقاز برای جلوگیری از هجوم خزرها به ایران در دوره باستان

 دریای گیلان

كهن‌ترین سندی كه در آن از دریای شمال ایران به نام دریای گیلان نام برده شده، كتاب مفقوده «خوتای نامگ» نگارش یافته در سده‌های ششم تا هفتم میلادی یعنی در سالهای پایانی پادشاهی سلسله ساسانیان بوده است.[۱۹] پس از حدود 400 سال بعد از نگارش كتاب خوتای نامگ، فردوسی در شاهنامه از طریق ترجمه متن زبان پهلوی خدای نامه به زبان نثر فارسی دری، به تنظیم شاهنامه دست یازید و در دو بیت از دریای شمال ایران به عنوان دریای گیلان نام برد. [۲۰][۲۱]

ز دریای گیلان چن ابر سیاه دُمادُم به ساری رسیده سپاه
ز یک سو به دریای گیلان رهست چراگاه اسپان و جای نشست

 سایر نامها

 ویژگی‌ها

عمق آن از شمال به جنوب افزایش می‌یابد. میانگین ژرفای این دریاچه در ناحیه شمالی کم‌تر از ۱۰ متر، در بخش میانی بین ۱۸۰ تا ۷۸۸ متر و در بخش جنوبی که آب‌های کناره ایران را تشکیل می‌دهد به ۹۶۰ تا ۱۰۰۰ متر می‌رسد. تا ژرفای ۱۰۲۵ متری نیز در ناحیه جنوبی این دریاچه گزارش شده‌است.

جهت جریان آب این دریاچه از سمت شمال غربی به جنوب شرقی است. همین جهت جریان و ژرفای زیاد آب در کرانه‌های ایران که باعث کندی حرکت جریان می‌شود منجر به تجمع انواع آلودگی‌های این دریاچه در سواحل ایران به میزانی بیش از کرانه‌های دیگر کشورها می‌شود.

این دریا، محیط زیست گرانبهاترین ماهی‌های دنیا است. در بخش جنوبی دریای مازندران و رودخانه‌هایی که به آن می‌ریزند یعنی سواحل مربوط به ایران، ۷۸ گونه و زیرگونه ماهی یافت می‌شود.از مهمترین رودخانه‌هایی که به این دریا می ریزد می‌توان از سپیدرود و پیلورود(رود بزرگ)وهراز نام برد. دریای مازندران یکی از بی‌همتاترین بوم‌شناخت‌های آبی جهان بوده که محیطی مناسب برای زندگی و رشد مرغوب‌ترین ماهی‌های خاویاری جهان است. ۹۰ درصد صید ماهیان خاویاری مختص به این دریا است.

 ثروت‏های طبیعی

دریای خزر دارای ذخایر گاز ، نفت و خاویار است.کل ذخایر اثبات شده نفت در این دریا ۵۰ میلیارد بشکه بوده است و این یعنی حدود ۴ درصد از کل ذخایر نفت جهان [۲۳].همچنین ۹۰ درصد خاویار جهان از این دریا صید می‏شود.اما صید بی رویه این ماهی سبب گشته است که بنابر گفته دانشمندان ۹۰ درصد از تعداد این ماهیان در یک قرن اخیر کاسته شود و اگر این روند ادامه یابد تا ۱۰ سال آینده به کلی در این دریا منقرض می‏شوند [۲۴] .

 نگارخانه



نظرات() 
canada online pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 03:05 ب.ظ

Really a good deal of helpful material.
canada pharmacies account cialis from canada canada medication list canadian pharmaceuticals nafta canadian prescriptions online pharmacy canada legitimate canadian mail order pharmacies buy viagra 25mg canadian government approved pharmacies canada vagra
http://viagravipsale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:32 ق.ظ

Factor well used!.
cialis generico in farmacia cialis 5 mg scheda tecnica canadian cialis cialis arginine interactio tadalafil 5mg cialis 20 mg cost venta de cialis canada when will generic cialis be available cialis for sale cialis herbs
legitimate canadian mail order pharmacies
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:42 ب.ظ

Superb data. Thanks.
drugstore online shopping reviews canadian prescriptions online serc 24 mg canadian pharmaceuticals north west pharmacies canada online pharmacies india viagra canadiense online pharmacies of canada best canadian pharmacies online canadian pharmaceuticals reviews canadian online pharmacies reviews
buycialisonli.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:48 ق.ظ

You said it effectively!
online pharmacy viagra buy viagra online rx. viagr buy real viagra online without prescription online cheap viagra buy viagra cheaply buy viagra next day delivery uk buy generic viagra online without prescription online pharmacy for viagra buy viagra online cheap uk
Online cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:17 ب.ظ

Regards, Awesome information!
cialis cipla best buy cialis coupon achat cialis en itali cialis patentablauf in deutschland wow cialis 20 cialis prices cialis official site acquistare cialis internet tadalafil 20mg side effects for cialis
cialisonl.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:56 ق.ظ

Terrific content, Kudos.
generic cialis at walmart we use it 50 mg cialis dose does cialis cause gout click here to buy cialis tadalafil generic female cialis no prescription buying cialis overnight side effects for cialis order cialis from india cialis therapie
Saudi
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:14 ق.ظ
Pleaѕе let me know if ʏou're looҝing for a author for your blog.

Yoᥙ have somе really great articles аnd Ι thіnk I would be a gookd asset.
Ӏf you ever wɑnt to take somme off the load off, I'd absolutelү love to
writе somе articles for yoyr blog іn exchange fоr a link back to mine.

Please shboot me an email if іnterested.

Cheers!
http://viabiovit.com/viagra-capsules-in-india.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:47 ق.ظ

This is nicely put. .
online viagra order vigara generic sildenafil uk buy generic viagra cheap buy viagra at buy viagra online without prescription with overnight delivery viagra online viagra generic levitra online pharmacy viagra how can i buy viagra buy viagra forum
withoutadoctorsprescriptions.com/tadalafil-without-a-doctors-prescription.html
یکشنبه 21 مرداد 1397 09:23 ب.ظ

Awesome tips. Thanks.
we like it safe cheap cialis cialis billig when will generic cialis be available dose size of cialis dosagem ideal cialis cialis prezzo al pubblico low cost cialis 20mg acquisto online cialis import cialis cialis 5 effetti collaterali
Bancroft
چهارشنبه 3 مرداد 1397 03:40 ق.ظ
Hey there would you mind letting me know which webhost you're working with?
I've loaded your blog in 3 different web browsers and I must say this blog loads a lot faster then most.
Can you suggest a good web hosting provider at a honest price?

Many thanks, I appreciate it!
Cialis canada
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:28 ب.ظ

Useful forum posts. Regards.
cipla cialis online cialis ahumada cialis cuantos mg hay cialis 20 mg cost warnings for cialis cialis bula generic cialis 20mg tablets cialis daily new zealand prezzo di cialis in bulgaria cialis alternative
Viagra pills
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:40 ق.ظ

This is nicely put. .
how to find viagra buy real viagra buy generic viagra online canada buying cheap viagra can you actually buy viagra online how to get viagra buy viagra online without prescription uk can you buy viagra over the counter buy a viagra online uk viagra prices
Cialis generic
جمعه 3 فروردین 1397 02:19 ب.ظ

Thank you. I like this.
cialis 20 mg cost cialis side effects cialis 20mg only best offers cialis use cialis pills price each generico cialis mexico cialis billig cialis official site cialis rezeptfrei cialis australia org
Cialishiend
یکشنبه 27 اسفند 1396 09:25 ب.ظ

Nicely put, Thanks!
tadalafil 10 mg if a woman takes a mans cialis generico cialis mexico cialis dosage online prescriptions cialis generic cialis only best offers cialis use only best offers cialis use warnings for cialis the best choice cialis woman
Can you grow taller with exercise?
شنبه 18 شهریور 1396 09:57 ق.ظ
Every weekend i used to visit this site, as i want enjoyment, as
this this web site conations in fact pleasant funny material too.
foot pain
دوشنبه 13 شهریور 1396 05:52 ب.ظ
Quality posts is the secret to interest the visitors to pay a visit the
site, that's what this website is providing.
Edith
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:02 ق.ظ
We absolutely love your blog and find nearly all of your post's to be just what I'm looking for.
can you offer guest writers to write content for you personally?
I wouldn't mind producing a post or elaborating on many of the subjects
you write in relation to here. Again, awesome website!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر